metrologija

Metrologija je nauka o mjerenjima i obuhvata definisanje mjernih jedinica, ostvarivanje etalona mjernih jedinica, razvoj mjerila i oblasti njihove primjene, uspostavljanje lanca sljedivosti rezultata mjerenja, kao i sve ostale teorijske i praktične aspekte koji se tiču mjerenja bez obzira na mjernu nesigurnost i područje primjene. 

Mjerenja su prisutna u ljudskom društvu od davnina, jer utiču na sve aspekte aktivnosti ljudi. Upravljanje proizvodnjom, razvoj industrije, monitoring životne sredine (ispitivanje kvaliteta vode, vazduha i tla), dijagnostika i liječenje, hirurgija, trgovina, zaštita potrošača, procjena bezbjednosti ljudi, praćenje promjene temperature vazduha, praćenje klimatskih promjena, razvoj računara, funkcionisanje elektroenergetskih i telekomunikacionih sistema, registrovanje seizmičkih aktivnosti, astronomija, naučna istraživanja itd., ne mogu se zamisliti bez mjerenja.

Metrologija se može posmatrati u okviru tri kategorije različitog nivoa složenosti i tačnosti:

· naučna metrologija (odnosi se na organizovanje i razvoj mjernih etalona, kao i njihovo održavanje na najvišem nivou)

· industrijska metrologija (treba da obezbijedi adekvatno funkcionisanje mjerila koja se upotrebljavaju u industriji, kao i procesima proizvodnje i ispitivanja)

· zakonska metrologija (odnosi se na tačnost mjerenja u oblastima u kojima mjerenja utiču na transparentnost ekonomskih transakcija, zdravlje i bezbjednost).

Razvoj metrologije je veoma važan za razvoj svake države. Ljudi koji svakodnevno koriste rezultate mjerenja iz oblasti zakonske metrologije ne moraju da budu metrološki stručnjaci, jer država preuzima odgovornost za vjerodostojnost mjerenja koja utiču na transparentnost ekonomskih transakcija, zdravlje i bezbjednost ljudi. Zakonski kontrolisana mjerila treba da garantuju korektne rezultate mjerenja:

· u radnim uslovima, 

· u toku upotrebe mjerila

· u okviru zadatih dopuštenih grešaka

U zakonodavstvu se postavljaju zahtjevi koje moraju da zadovolje mjerila i njihova upotreba. U tom cilju se primjenjuju:

· zaštitne odnosno preventivne mjere

· represivne mjere.

Zaštitne mjere se preduzimaju prije stavljanja mjerila na tržište, odnosno mjerilo se stavlja na tržište ako je na propisan način žigosano, odnosno ako je za njega izdato Uvjerenje o odobrenju tipa mjerila, odnosno Uvjerenje o ovjeravanju mjerila.

Nadzor tržišta je represivna mjera kojom se otkriva svaka nezakonita upotreba mjerila. Za mjerila u upotrebi, propisuju se pregledi ili periodi ponovnog ovjeravanja u cilju garantovanja usaglašenosti mjerila sa zakonskim zahtjevima.